{"id":170,"date":"2013-12-11T14:25:46","date_gmt":"2013-12-11T13:25:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ptsrkonskie.org.pl\/?p=170"},"modified":"2026-02-20T17:44:28","modified_gmt":"2026-02-20T16:44:28","slug":"stwarnienie-rozsiane","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ptsrkonskie.pl\/?p=170","title":{"rendered":"Stwardnienie Rozsiane"},"content":{"rendered":"

$\"\"$ <\/a><\/em><\/strong>dr Waldemar Brola<\/em><\/strong><\/p>\n

Stwardnienie rozsiane – SM (Sclerosis Multiplex, Sclerosis Disseminata) jest najcz\u0119stsz\u0105 chorob\u0105 neurologiczn\u0105 m\u0142odych doros\u0142ych. Liczba chorych na ca\u0142ym \u015bwiecie przekracza 2,5 mln, z czego ok. 600 000 \u017cyje w Europie. Szacuje si\u0119, \u017ce w Polsce choruje ok. 40 tysi\u0119cy os\u00f3b (1 osoba chora na ok. 1000 mieszka\u0144c\u00f3w), natomiast w Wojew\u00f3dztwie \u015awi\u0119tokrzyskim ok. 1200 \u2013 1300 os\u00f3b. Rocznie stwierdza si\u0119 oko\u0142o 2 tysi\u0119cy nowych zachorowa\u0144 w skali ca\u0142ego kraju. Dok\u0142adne dane nie s\u0105 znane.<\/p>\n

SM rozpoczyna si\u0119 zazwyczaj mi\u0119dzy 20 a 40 rokiem \u017cycia. Choroba cz\u0119\u015bciej wyst\u0119puje w\u015br\u00f3d kobiet ni\u017c u m\u0119\u017cczyzn (2 m\u0119\u017cczyzn na 3 kobiety dotkni\u0119te chorob\u0105).
\nPrzyczyna stwardnienia rozsianego jest nieznana. W rozwoju choroby podstawow\u0105 rol\u0119 odgrywa proces autoimmunologiczny (uk\u0142ad odporno\u015bciowy atakuje i niszczy kom\u00f3rki w\u0142asnego organizmu, w tym przypadku w tkance nerwowej), przy wsp\u00f3\u0142udziale czynnik\u00f3w genetycznych i \u015brodowiskowych, kt\u00f3ry doprowadza do uszkodzenia os\u0142onki mielinowej wok\u00f3\u0142 nerw\u00f3w w centralnym uk\u0142adzie nerwowym. Uszkodzenie mieliny zwalnia, zniekszta\u0142ca lub nawet hamuje przekazywanie informacji z m\u00f3zgu do innych cz\u0119\u015bci cia\u0142a, powoduj\u0105c ich nie-prawid\u0142owe funkcjonowanie. Wyobra\u017amy sobie obw\u00f3d elektryczny z m\u00f3zgiem i rdzeniem\u00a0 kr\u0119gowym jako \u017ar\u00f3d\u0142em zasilania, natomiast wychodz\u0105ce z nich nerwy jako kable elektryczne izolowane mielin\u0105. Uszkodzenie tej izolacji powoduje liczne kr\u00f3tkie spi\u0119cia i niekontrolowane wy\u0142adowania, co objawia si\u0119 r\u00f3\u017cnorodnymi objawami neurologicznymi.
\n
\nZmiany nazwane ogniskami demielinizacji lub plakami mog\u0105 by\u0107 rozsiane w r\u00f3\u017cnych rejonach m\u00f3zgu czy rdzenia kr\u0119gowego i pojawiaj\u0105 si\u0119 w r\u00f3\u017cnym czasie \u2013 st\u0105d nazwa choroby. Stwardnienie rozsiane mo\u017ce mie\u0107 r\u00f3\u017cn\u0105 posta\u0107, a objawy choroby zale\u017c\u0105 od tego, kt\u00f3ry obszar centralnego uk\u0142adu nerwowego zosta\u0142 dotkni\u0119ty chorob\u0105. Charakterystyczne dla SM s\u0105 rzuty choroby. Rzutem nazywa si\u0119 wyst\u0105pienie nowego objawu lub nasilenie ju\u017c istniej\u0105cego, trwaj\u0105ce 24 godzin i wi\u0119cej i powoduj\u0105ce pogorszenie stanu chorego. Rzuty nie wyst\u0119puj\u0105 jednak we wszystkich postaciach choroby. Rozr\u00f3\u017cnia si\u0119 cztery postaci kliniczne SM:<\/p>\n

\n
Rzutowo-remisyjna<\/li>\n
Pierwotnie post\u0119puj\u0105ca<\/li>\n
\u00a0Wt\u00f3rnie post\u0119puj\u0105ca<\/li>\n
Post\u0119puj\u0105ca z rzutami.<\/li>\n<\/ol>\n
Stwardnienie rozsiane \u2013 objawy<\/strong><\/span><\/h1>\n
Z\u0142o\u017cony patomechanizm choroby i rozsiany charakter zmian powoduj\u0105, \u017ce zar\u00f3wno obraz kliniczny, jak i przebieg SM jest niezwykle zr\u00f3\u017cnicowany. U ka\u017cdej osoby obserwuje si\u0119 inny zesp\u00f3\u0142 objaw\u00f3w, kt\u00f3ry zmienia si\u0119 w czasie. Nie istnieje te\u017c typowy przebieg SM. U wi\u0119kszo\u015bci pacjent\u00f3w wyst\u0119puje wi\u0119cej ni\u017c jeden objaw choroby, jednak u \u017cadnej z nich nie mo\u017cna stwierdzi\u0107 wyst\u0119powania wszystkich.
\nNajcz\u0119stsze objawy choroby to:<\/strong><\/p>\n
1. Zaburzenia wzroku<\/strong><\/p>\n
\n
Pozaga\u0142kowe zapalenie nerwu wzrokowego<\/li>\n
Niewyra\u017ane widzenie<\/li>\n
Widzenie podw\u00f3jne (diplopia)<\/li>\n
Mimowolne ruchy ga\u0142ki ocznej (oczopl\u0105s)<\/li>\n
Ca\u0142kowita utrata wzroku (rzadko)<\/li>\n<\/ul>\n
2. Zaburzenia r\u00f3wnowagi i koordynacji ruch\u00f3w<\/strong><\/p>\n
\n
Utrata r\u00f3wnowagi<\/li>\n
Dr\u017cenie ko\u0144czyn<\/li>\n
Zawroty g\u0142owy<\/li>\n
Utrata cz\u0119\u015bciowej kontroli nad ko\u0144czynami<\/li>\n
Brak koordynacji ruch\u00f3w<\/li>\n<\/ul>\n
3. Wzmo\u017cone napi\u0119cie mi\u0119\u015bniowe \u2013 spastyczno\u015b\u0107<\/strong><\/p>\n
\n
Wzmo\u017cone napi\u0119cie mi\u0119\u015bniowe i sztywno\u015b\u0107 mi\u0119\u015bni<\/li>\n
Skurcze<\/li>\n<\/ul>\n
4. Os\u0142abienie si\u0142y mi\u0119\u015bniowej<\/strong><\/p>\n
\n
Niedow\u0142ady lub pora\u017cenia ko\u0144czyn
\n– Niedow\u0142ad po\u0142owiczy
\n– Niedow\u0142ad ko\u0144czyn dolnych<\/li>\n<\/ul>\n
5. Zaburzenia czucia<\/strong><\/p>\n
\n
Uczucie mrowienia<\/li>\n
Dr\u0119twienia (parestezje)<\/li>\n
Uczucie pieczenia, k\u0142ucia, przeczulica na bod\u017ace dotykowe<\/li>\n
Os\u0142abienie czucia (niedoczulica) \u2013 ko\u0144czyny, tu\u0142\u00f3w, twarz<\/li>\n<\/ul>\n
6. Zaburzenia mowy<\/strong><\/p>\n
\n
Mowa spowolniona<\/li>\n
Mowa be\u0142kotliwa (dyzartria)<\/li>\n
Zmiana rytmu mowy (mowa skandowana)<\/li>\n<\/ul>\n
7. Zaburzenia funkcji p\u0119cherza moczowego i jelit<\/strong><\/p>\n
\n
Potrzeba cz\u0119stszego wypr\u00f3\u017cniania si\u0119, niepe\u0142ne wypr\u00f3\u017cnianie si\u0119, utrata kontroli nad momentem wypr\u00f3\u017cnienia<\/li>\n
Zatrzymanie lub nietrzymanie moczu<\/li>\n
Problemy z jelitami: zaparcia, a rzadziej \u2013 utrata kontroli nad prac\u0105 jelit<\/li>\n<\/ul>\n
8. Zaburzenia w sferze seksualnej<\/strong><\/p>\n
\n
Impotencja<\/li>\n
Zmniejszenie pop\u0119du p\u0142ciowego<\/li>\n
Zmniejszenie wra\u017cliwo\u015bci na dotyk i inne bod\u017ace<\/li>\n<\/ul>\n
9. Nadwra\u017cliwo\u015b\u0107 na ciep\u0142o<\/strong><\/p>\n
\n
Ciep\u0142o bardzo cz\u0119sto powoduje przej\u015bciowe pogorszenie si\u0119 objaw\u00f3w (Feno-men Uhthoffa)<\/li>\n<\/ul>\n
10. Zaburzenia poznawcze i emocjonalne<\/strong><\/p>\n
\n
Utrata pami\u0119ci kr\u00f3tkotrwa\u0142ej<\/li>\n
Trudno\u015bci z koncentracj\u0105, ocen\u0105 sytuacji lub logicznym my\u015bleniem<\/li>\n
Chwiejno\u015b\u0107 emocjonalna, napady przymusowego \u015bmiechu lub p\u0142aczu<\/li>\n
Obni\u017cenie nastroju (apatia, depresja)<\/li>\n<\/ul>\n
11. M\u0119czliwo\u015b\u0107<\/strong><\/p>\n
\n
Wszechogarniaj\u0105ce uczucie zm\u0119czenia, kt\u00f3re jest niewsp\u00f3\u0142mierne do wykonywanej czynno\u015bci. Zm\u0119czenie jest jednym z najcz\u0119\u015bciej spotykanych i jednym z najbardziej uci\u0105\u017cliwych objaw\u00f3w SM.<\/li>\n<\/ul>\n
Podczas gdy wi\u0119kszo\u015b\u0107 objaw\u00f3w jest \u0142atwo zauwa\u017calna, objawy takie jak: m\u0119czliwo\u015b\u0107, zaburzenia pami\u0119ci i koncentracji, zaburzenia snu, obni\u017cony nastr\u00f3j, b\u00f3l pozostaj\u0105 cz\u0119sto ukryte, ze wzgl\u0119du na trudno\u015bci, na jakie chory natrafia przy pr\u00f3bie opisania ich. Czasem rodzina i opiekunowie, a nawet lekarze bagatelizuj\u0105 te oznaki i ich wp\u0142yw na jako\u015b\u0107 \u017cycia os\u00f3b z SM.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
dr Waldemar Brola Stwardnienie rozsiane – SM (Sclerosis Multiplex, Sclerosis Disseminata) jest najcz\u0119stsz\u0105 chorob\u0105 neurologiczn\u0105 m\u0142odych doros\u0142ych. Liczba chorych na ca\u0142ym \u015bwiecie przekracza 2,5 mln, z czego ok. 600 000 \u017cyje w Europie. Szacuje si\u0119, \u017ce w Polsce choruje ok. 40 tysi\u0119cy os\u00f3b (1 osoba chora na ok. 1000 mieszka\u0144c\u00f3w), natomiast w Wojew\u00f3dztwie \u015awi\u0119tokrzyskim ok. … <\/p>\n
Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":243,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[5,4],"class_list":["post-170","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-o-sm","tag-sm","tag-stwardnienie-rozsiane","item-wrap"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ptsrkonskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/170","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ptsrkonskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ptsrkonskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ptsrkonskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ptsrkonskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=170"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ptsrkonskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/170\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3942,"href":"https:\/\/ptsrkonskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/170\/revisions\/3942"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ptsrkonskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/243"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ptsrkonskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=170"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ptsrkonskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=170"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ptsrkonskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=170"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}